แปรงสีฟันควรเปียกหรือแห้ง? ทันตแพทย์เฉลยวิธีแปรงฟันที่ถูกต้อง

ทพ.อิชิคาว่า โซริ ทันตแพทย์และผู้อำนวยการคลินิกทันตกรรมจากโตเกียว เปิดเผยข้อมูลที่หลายคนอาจเข้าใจผิดมาตลอดเกี่ยวกับการเตรียมแปรงสีฟัน โดยระบุว่า “ควรบีบยาสีฟันลงบนแปรงแห้ง” และเริ่มแปรงทันทีโดยไม่ผ่านน้ำ เพื่อรักษาประสิทธิภาพสูงสุดของสารบำรุงในยาสีฟัน

สรุปประเด็นสำคัญของการใช้แปรงสีฟันที่ถูกต้อง

• Fluoride Concentration: การใช้แปรงแห้งช่วยป้องกันไม่ให้ฟลูออไรด์เจือจาง ทำให้ตัวยาเคลือบผิวฟันและป้องกันฟันผุได้เต็มประสิทธิภาพ
• Foam Control: แปรงแห้งช่วยลดการเกิดฟองที่มากเกินไป ทำให้เราแปรงฟันได้นานขึ้นและทั่วถึงทุกซอกมุมโดยไม่รู้สึกอยากบ้วนทิ้งเร็วเกินไป
• Plaque Removal: การที่ฟองไม่เต็มปากช่วยให้มองเห็นตำแหน่งการวางขนแปรงได้ชัดเจน ทำให้กำจัดคราบพลัคได้สะอาดกว่า
• Dry Brushing Technique: การเริ่มแปรงจากฟันซี่ในสุดขณะที่แปรงยังแห้ง ช่วยให้ขนแปรงขจัดคราบสะสมได้ดีกว่าขนแปรงที่นุ่มเกินไปจากความชื้น
• Post-Brushing Rinse: หลังแปรงเสร็จควรบ้วนปากด้วยน้ำปริมาณน้อยเพียง 1 ครั้ง เพื่อทิ้งฟลูออไรด์ไว้บนผิวฟันให้นานที่สุด

ทำไมการใช้แปรงแห้งถึงช่วยให้ฟันสะอาดและแข็งแรงกว่า

พฤติกรรมการจุ่มแปรงสีฟันให้เปียกก่อนบีบยาสีฟันเป็นสิ่งที่คนส่วนใหญ่ทำเพราะความเคยชิน แต่ในมุมมองทางทันตกรรม น้ำที่ติดมากับขนแปรงจะไปกระตุ้นสารก่อฟองในยาสีฟันให้ทำงานเร็วเกินไป เมื่อปากเต็มไปด้วยฟองตั้งแต่นาทีแรก สมองจะสั่งการให้เราคิดว่าฟันสะอาดแล้วและอยากรีบบ้วนปากทิ้ง ทั้งที่ความจริงแล้วการแปรงฟันที่มีคุณภาพควรใช้เวลาอย่างน้อย 2 นาที เพื่อให้ขนแปรงสัมผัสกับผิวฟันครบทุกซี่

นอกจากนี้ การใช้แปรงแห้งยังช่วยให้ยาสีฟันมีความหนืดที่เหมาะสมในการเกาะติดกับผิวฟัน สารสำคัญอย่างฟลูออไรด์จะทำงานได้ดีที่สุดเมื่อมีความเข้มข้นตรงตามที่ระบุไว้ข้างกล่อง หากเราเติมน้ำเข้าไปประสิทธิภาพจะลดลงทันที การแปรงฟันแบบแห้งจึงเป็นการดึงเอาความคุ้มค่าของยาสีฟันออกมาใช้อย่างเต็มที่ โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงฟันผุง่ายหรือต้องการบำรุงเคลือบฟันเป็นพิเศษ

อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มปรับเปลี่ยนมาใช้แปรงแห้งอาจจะรู้สึกไม่ชินในช่วงแรกเพราะความฝืด แต่เมื่อแปรงไปสักพักน้ำลายตามธรรมชาติจะค่อยๆ ออกมาผสมกับยาสีฟันเอง ซึ่งเป็นความชื้นในระดับที่พอเหมาะและไม่ทำให้ตัวยาเจือจางจนเกินไป ช่วยให้การดูแลสุขภาพช่องปากยกระดับขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในระยะยาว

เปรียบเทียบผลลัพธ์: แปรงแบบเปียก VS แปรงแบบแห้ง

การปรับเปลี่ยนนิสัยเล็กๆ อย่างการเปลี่ยนจาก “แปรงเปียก” มาเป็น “แปรงแห้ง” คือเทคนิคง่ายๆ ที่ช่วยให้สุขภาพฟันแข็งแรงขึ้นได้จริงโดยไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่ม วิธีนี้ช่วยให้ฟลูออไรด์ทำงานได้เต็มที่ ลดโอกาสเกิดฟันผุ และช่วยให้เราแปรงฟันได้อย่างละเอียดถี่ถ้วนมากขึ้น เพียงจำไว้ว่า: ไม่ต้องจุ่มน้ำ บีบยาสีฟัน แปรงให้ทั่ว และบ้วนปากให้น้อยที่สุด

Q&A คำถามที่พบบ่อย

ถ้าเป็นแปรงสีฟันไฟฟ้า ต้องใช้แบบแห้งเหมือนกันไหม? สำหรับแปรงสีฟันไฟฟ้า แนะนำให้ปฏิบัติตามคู่มือการใช้งานของแต่ละแบรนด์ เนื่องจากบางรุ่นออกแบบมาให้ใช้แรงสั่นสะเทือนควบคู่ไปกับความชื้นในระดับที่กำหนด แต่โดยหลักการแล้วการไม่ให้น้ำเข้าไปเจือจางยาสีฟันมากเกินไปก็ยังเป็นผลดีต่อฟันเช่นกัน

การแปรงแบบแห้งจะทำให้ขนแปรงบาดเหงือกหรือเปล่า? หากคุณใช้แปรงสีฟันที่มีขนแปรงอ่อนนุ่ม (Soft หรือ Extra Soft) ตามคำแนะนำของทันตแพทย์ การแปรงแบบแห้งจะไม่ทำให้บาดเหงือกแน่นอน เนื่องจากน้ำลายในปากจะทำหน้าที่เป็นสารหล่อลื่นตามธรรมชาติหลังจากเริ่มแปรงไปเพียงไม่กี่วินาที

บ้วนปากเพียง 1 ครั้งหลังแปรงฟันจะทำให้ปากไม่สะอาดหรือมีสารตกค้างไหม? สารตกค้างที่เหลืออยู่ส่วนใหญ่คือฟลูออไรด์ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อเคลือบฟัน การบ้วนน้ำเพียงเล็กน้อยช่วยให้สารนี้ยังคงอยู่เพื่อทำหน้าที่ป้องกันฟันผุได้ต่อเนื่องนานขึ้น ส่วนเศษอาหารและคราบสกปรกจะถูกบ้วนออกมาพร้อมกับฟองยาสีฟันส่วนใหญ่อยู่แล้ว